Bezwarunkowe zdania warunkowe, ponadczasowe zdania czasowe

‘Nie używamy will po if

statystyczny nauczyciel angielskiego w szkole

Konia z rzędem temu, kto nie usłyszał podobnie wyciosanej reguły w szkolnych murach. Ręce w górę? Tak myślałem. Dzwoni w którymś kościele, pewnie nawet nie raz, ale po co i dlaczego, to już nawet sam proboszcz może nie wiedzieć 😉 Żeby temu zaradzić, dziś dowiemy się, kiedy forma czasu teraźniejszego jest wykorzystywana do wyrażenia zdarzeń przyszłych.

Należy wypunktować dwie sytuacje, kiedy ma to miejsce – podpowiedzi już padły w tytule wpisu oraz cytacie 😉

Pierwsza to zdania warunkowe, z angielska conditionals, wyrażające kryterium do spełnienia, by inna sytuacja mogła się wydarzyć; znane i lubiane, zwyczajowo poznawane po if, czające się zaś w ukryciu o wiele częściej niż się wydaje; druga to zdania czasowe, czyli time clauses, nakreślające tło czasowe dla innych zdarzeń w przyszłości.

I jeszcze jedno – tłumaczenia dla słownictwa z gwiazdką znajdziesz pod przykładami.

ZDANIA WARUNKOWE (conditionals)

Już sama nazwa zdradza wiele – zdania te mają za zadanie wyrazić warunek, który musi zostać spełniony, by zadziać (bądź nie) mogło się coś innego.

W konwencjonalnym podejściu do gramatyki mówimy tu o pierwszy trybie warunkowym (first conditional), traktującym o prawdopodobnej przyszłości.

Szkopuł w tym, że zdania warunkowe, wprowadzane przez szereg łączników (jak właśnie if, providing, even if czy unless [~ if not), nie przybierają formy przyszłej, lecz teraźniejszą (jak present simple czy, o czym często się zapomina, present perfect).

(szerszą listę łączników znajdziesz choćby w Grammar in Context autorstwa Hugh Gethin’a, wybitnej książce o gramatyce, którą podejrzeć można TU [str. 18])

I tak:  

You will be eligible for* a refund providing our technicians deem* the equipment dysfunctional*.

Even if you are absolutely worn out*, don’t stop as you might not be able to start running again.

Only if the economy has blossomed* this year will the government be willing to raise the minimum wage. *

(* w tym przykładzie zastosowanie ma inwersja, o której szerzej w tym wpisie)

Zarówno konieczność uznania sprzętu za wadliwy, totalne wycieńczenie, jak i rozkwit gospodarki (te trzy zdania są tu warunkami) są wyrażone przy pomocy form teraźniejszych, choć logicznie wszystkie odnoszą się do przyszłości. Warto zauważyć, że w drugim przykładzie w ogóle nie pojawia się forma przyszła, nawet w części wynikowej (czyli tej niewarunkowej), choć z kontekstu może się okazać, że porada ta tyczy się konkretnego wydarzenia w przyszłości.

to deem sb/sth sthuznawać coś/kogoś za coś
dysfunctionalniesprawnie działający (np. o sprzęcie, rozwiązaniu, rodzinie)
worn outwycieńczony, padnięty
to blossomrozkwitnąć, zakwitnąć (o kwiatach, gospodarce, inicjatywie)

NIE CHCESZ OMINĄĆ NOWYCH WPISÓW NA OBCYM NIEOBCYM?
ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!

ZDANIA CZASOWE (time clauses)

O ile w zdaniach warunkowych chodzi o spełnienie warunku, o tyle w zdaniach czasowych istotny jest czas, kiedy (a nie czy w ogóle) coś się zmaterializuje.

Typowymi łącznikami wprowadzającymi tego typu zdania są as soon as, after, when czy until.

(przykłady łączników, po których można się spodziewać zdań czasowych również do znalezienia TU, str. 18)

Tymczasem prześledźmy kilka przykładów:

Your internet connection will be active as soon as this contraption* gets hooked up*.

I’m not going to have my tyres changed until it‘s at least 10 degrees Celsius.

It will be the last time they have talked to each other if he smirks* at her ever again.*

(* tu w pakiecie macie i zdanie czasowe, i warunkowe ;-))

Zdania czasowe (których łączniki i czasowniki są pogrubione) wyrażone zostały w formach czasu teraźniejszego.

contraptionustrojstwo, dziwadło (o sprzęcie, urządzeniu)
to hook sth uppo(d)łączyć (do prądu, innego urządzenia)
to smirkuśmiechać się drwiąco, lekceważąco

PODSUMOWANIE

Niestosowanie się do powyższych reguł nie powinno zwykle nastręczać problemów w komunikacji, ale świadczy o nieświadomości gramatycznej i może powodować popłoch u co niektórych native speakerów. Pozostaje kwestią indywidualną, czy chce się samemu sobie kłaść kłody pod nogi 😉

Na koniec zapraszam na krótki test z dzisiejszych zagadnień 😉

Do następnego!

Michał

Leave a comment