Ubezdźwięcznianie spółgłosek

Jednym z głównych wyzwań fonetycznych dla Polaków uczących się angielskiego jest wyzbycie się ubezdźwięczniania spółgłosek (final devoicing), gdy za nimi występuje cisza (np. na końcu zdania).

Czytaj:

Niektóre spółgłoski są dźwięczne. Gdy po nich jest cisza, nie ubezdźwięczniaj ich, tak jak robisz to w polskim.

Jeśli wiesz, o czym mowa – nie czytaj dalej. W przeciwnym razie spieszę z wyjaśnieniami 😉

Spółgłoski dźwięczne i bezdźwięczne

Krótkie przypomnienie, czym są spółgłoski dźwięczne (voiced) i bezdźwięczne (voiceless).

Jedną z właściwości spółgłoski jest jej dźwięczność. Gdy przy jej produkcji więzadła głosowe drgają, jest ona dźwięczna. Jeśli nie – bezdźwięczna. Najłatwiej to rozpoznać kładąc dłoń na krtań podczas wymawiania dźwięku.

Spójrzmy na przykład par spółgłosek, które różnią się wyłącznie dźwięcznością. Są nimi /p/ i /b/, /t/ i /d/, jak i /k/ i /g/. Te pierwsze są bezdźwięczne, a te drugie – dźwięczne. Test dłoni rozwieje wątpliwości.

Ubezdźwięcznianie w polskim

Sztab. Jedwab. Kod. Dawid. Próg. Pociąg.

Jeśli w dwóch pierwszych wyrazach na końcu nie wymawiasz /p/, dwóch kolejnych – /t/, a dwóch ostatnich – /k/, to jesteś hiperpoprawny, co jest uznawane za błąd 😉

Rzeczą normalną jest ubezdźwięcznianie spółgłosek dźwięcznych, gdy za nimi jest cisza – ot, ekonomia języka, wszak łatwiej i oszczędniej wymówić ich bezdźwięczne odpowiedniki.

Co ciekawe – a co nie jest w kręgu naszego zainteresowania w tym wpisie – spółgłoski dźwięczne w polskim nie stracą swojej dźwięczności w towarzystwie innych spółgłosek dźwięcznych lub samogłosek (które to wszystkie są z natury dźwięczne).

Dlatego już w poniższych wyrazach ubezdźwięcznienie nie dojdzie do skutku:

sztab wyborczy, jedwabiu, kod do drzwi, Dawid Dawidowski, próg dochodowy, pociąg relacji Gdynia-Warszawa


NIE CHCESZ OMINĄĆ NOWYCH WPISÓW NA OBCYM NIEOBCYM?
ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER!


Ubezdźwięcznianie w angielskim

Dla porządku od razu ograniczamy dyskusję tylko do sytuacji, gdy po spółgłosce dźwięcznej nic dalej nie wybrzmiewa. Pustka. Cisza.

Tu czeka Polaków niespodzianka. W angielskim spółgłoski dźwięczne zachowają swoją dźwięczność. I kropka.

Toteż w poniższych ostatnia spółgłoska pozostaje dźwięczna:

Bulb. Superb. Yes, you could. Word. Bug. Blog.

Praktyka

Sama świadomość utrzymywania dźwięczności to jedno, a wyrobienie nawyku – drugie.

Jednym ze sposobów na jego ukształtowanie jest ćwiczenie wymowy tzw. par minimalnych, o których już zresztą była mowa w Obcy Nieobcy wymownie #1 .

Idąc za przykładami z książki Sounds English przećwicz następujące pary – pamiętaj, że różnią się tylko ostatnim dźwiękiem:

/p/ vs /b/:

rope vs robe
tripe vs tribe
tap vs tab
cup vs cub
rip vs rib

/t/ vs /d/:

sight vs side
heart vs hard
plate vs played
bat vs bad
set vs said

/k/ vs /g/:

leak vs league
pick vs pig
lock vs log

Pozwólmy mięsistym, dźwięcznym spółgłoskom wybrzmieć dumnie po całości! 😉

Do następnego!
Michał

Leave a comment